TURİZMİNSESİ
Mastercard tarafından yayımlanan Alışveriş ve Ödemelerin Geleceğine Kısa Bir Bakış raporu, tüketicilerin alışveriş süreçlerinde yapay zekâ kullanımının arttığını ortaya koydu. Araştırma, 13 pazarda 13-18 yaş arasındaki gençler ve ebeveynlerinden oluşan 13 bin çiftin katılımıyla gerçekleştirildi.Araştırma sonuçlarına göre gençlerin yüzde 79’u, ebeveynlerin ise yüzde 70’i son bir yıl içinde ürün araştırmalarında yapay zekâ kullandığını belirtti. Kullanımın düzenli hale geldiğine işaret eden verilerde, gençlerin yüzde 62’sinin ve ebeveynlerin yüzde 49’unun ürün araştırırken en az ayda bir kez yapay zekâdan yararlandığı görüldü.Katılımcılar arasında yapay zekâ destekli alışveriş araçlarına yönelik ilginin sürdüğü de dikkat çekti. Gençlerin yüzde 61’i, alışveriş sürecini yönetebilen kapsamlı bir yapay zekâ asistanını kullanmaya en azından belirli ölçüde açık olduğunu ifade etti. Ebeveynlerin yüzde 67’si ise çocuklarının kuşağının yapay zekâ ile alışveriş konusunda kendilerinden daha rahat olacağını düşünüyor.
Yapay zekâ destekli alışverişte güven ve kontrol öne çıkıyor
Raporda, yapay zekânın ürün araştırma ve karşılaştırma süreçlerinin ötesine geçerek kullanıcı adına belirli işlemleri gerçekleştirebildiği yeni ticaret modelleri ele alındı. Bu kapsamda, yapay zekâ sistemlerinin tüketici deneyimi, perakendeci ilişkileri ve ödeme altyapıları üzerindeki olası etkileri değerlendirildi.Rapora göre yapay zekâ destekli alışveriş uygulamalarının yaygınlaşabilmesi için sistemlerin hangi kullanıcı adına işlem yaptığının doğrulanması, harcama yetkilerinin açık şekilde tanımlanması ve kullanıcının işlem onayı üzerindeki kontrolünü koruması gerekiyor. Ayrıca olası hatalı veya beklenmedik işlemlerde izlenecek süreçlerin de kullanıcı tarafından anlaşılabilir olması önem taşıyor.
Perakendeciler için veri doğruluğu önem kazanıyor
Raporda, yapay zekâ destekli sistemlerin tüketiciler adına ürün değerlendirmesi yapabilmesi için fiyat, stok durumu, teslimat bilgileri ve iade koşulları gibi verilerin erişilebilir ve güncel olması gerektiği belirtildi. Ürün özellikleri ve sürdürülebilirlik gibi iddiaların da doğrulanabilir bilgilerle desteklenmesinin önem kazandığı ifade edildi.Ödeme süreçlerinde ise hem ödeme bilgilerinin korunması hem de işlem yapan yapay zekâ sisteminin kimliği ile yetkilerinin doğrulanması gerektiği vurgulandı.Araştırma notu: Araştırma, Mastercard adına Opinium tarafından Haziran-Temmuz 2026 döneminde çevrim içi olarak gerçekleştirildi. Çalışma; Bulgaristan, Çekya, Fransa, Almanya, İsrail, İtalya, Hollanda, Norveç, Polonya, Romanya, İspanya, İsveç ve Birleşik Krallık'ta yürütüldü. Türkiye araştırma örnekleminde yer almadı.